Haber

Rant gelirinin tümü devletin

HÜSEYİN GÖKÇE

Kamuoyunda rant vergisi olarak bilinen, arsalarda imar kaynaklı değer artışlarının kamuya (belediyeler, Bakanlık ve Hazine) ödenmesini öngören düzenlemenin uygulama yönetmeliği yayımlandı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, imar planı değişikliğine bağlı olarak taşınmazlarda meydana gelen değer artışlarına ilişkin değer artış paylarının belirlenmesi ve bunların dağıtımına ilişkin esasları belirledi.

20 Şubat’ta Resmi Gazete’de yayımlanan torba yasa ile İmar Kanunu’na Ek Madde 8 eklenmişti. Bu madde ile herhangi bir taşınmazda, imar geçmesi sonucu oluşan değer artışının sahibi tarafından ‘değer artışı payı’ olarak ödenmesi hükme bağlanmıştı.

Dün yayımlanan yönetmelik ile bu değer artışının tespit edilmesi, dağıtılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlendi. Buna göre, imar sonucu taşınmazda oluşan değer artışlarının tespiti, en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşuna yaptırılacak. Değerleme kuruluşları, imar planı değişikliği talep edilen taşınmazın ilk değeri ile son değerini ayrı ayrı belirleyecekler. Bu kuruluşların hazırlayacakları raporlar, taşınmazın piyasa değerinin belirlenmesine esas olacak. Bu raporlar kıymet takdiri komisyonları tarafından incelenerek, değer artış payı hesaplanacak. Normal şartlarda bu iki raporun aritmetik ortalaması alınacak ve taşınmazın yeni değeri ortalamanın altında olamayacak.

Kıymet takdiri komisyonunda; şehir plancısı, harita mühendisi, inşaat mühendisi, mimar ile lisanlı gayrimenkul değerleme uzmanlarından oluşan en az 5 asil, 3 yedek üye bulunacak.

Değer artış payına ilişkin yapılan taşınmaz değerlemesinde taşınmaz üzerindeki mevcut yapı, tesis, eklentiler ve diğer muhdesat (başkasına ait bina, ağaç vs) bedeli dikkate alınmayacak.

Gecikme zammı alınacak

Değer artış payı, taşınmazın ilk satışında veya ruhsat alımı aşamasında bakanlığa veya belediyelere ödenecek. Değer artış payı ödenmeyen taşınmazın satışına izin verilmeyecek, yapı ruhsatı düzenlenmeyecek.

Değer artış payı, belirlendiği yıl ile ödendiği tarih arasında yeniden değerleme oranı kadar artırılarak uygulanacak. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen değer artış payı için ise Amme Alacaklarının Tahsili Usulü hakkında kanunda öngörülen gecikme zammı alınacak. Değer artış payı tahsil edildikten sonra, imar planında değişiklik yapılması veya planın eski haline getirilmesi durumunda değerde azalma tespit edilirse, idarenin yaptığı masraflar düşüldükten sonra bir yıl içinde iade edilecek.

Tapuya şerh düşülecek

Onaylanan imar planı değişikliği, ilgili idare tarafından tapu müdürlüklerine bildirilecek. Tapuya, taşınmazın değer artışına tabi olduğu, satışta değer artış payının ödenip ödenmediğinin sorgulanması gerektiğine ilişkin şerh konulacak. Bu şerh, taşınmazın ilk satışında veya yapı ruhsat aşamasında değer artış payı yatırıldıktan sonra kaldırılacak.

Belediyelerin payı düşülecek kalan para bütçeye

Değer artış payı, büyükşehir belediyesinin olduğu illerde; yüzde 25’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25’i ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25’i bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na aktarılacak. Büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise; yüzde 40’ı imar planı değişikliğini onaylayan idarede açılacak ilgili hesaba, yüzde 30’u Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na aktarılacak. Bakanlığın onayladığı imar planlarında ise onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer artışının yüzde 75’i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na, kalan değer artış payının; büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde 15’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 10’u ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına aktarılacak. Bunların dışında kalan tutarlar ise bütçeye gelir olarak kaydedilmek üzere Hazine hesabına aktarılacak.

Hangi imar değişikliği değer artışına konu olacak?

►Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine gerçekleştirilecek plan değişiklikleri sonucunda değerinde artış olan taşınmazın artan değerinin tamamı değer artış payına konu edilecek.

►Mahkemece imar planı iptal edilerek plansız kalan taşınmazlarda, idareye sunulan yeni plan teklifleri ile iptal edilen plan koşulları arasındaki değer farkı değer artış payına konu edilecek.

Binalardaki değer artışları kapsam dışında

►Riskli alanlar

►Rezerv yapı alanları

►İçerisindeki yapıların riskli yapı olarak tespit edildiği parsellerde, riskli yapının mer-i imar
planı ve plan notları ile verilmiş emsale esas inşaat alanının bir buçuk katına kadar artan kısmına ilişkin plan değişiklikleri

►Serbest olarak belirlenmiş yüksekliklerin imar planı değişiklikler

►Kamu yatırımları ile kamu mülkiyetindeki alanlar

►Mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlar

►Yapı ve nüfus yoğunluğunu artırmamak, düzenleme ortaklık payı olarak ayrılan alanlardan azalmaya neden olmamak kaydı ile ada veya parsel bazında yol düzenlemelerine, cephe hattı düzeltmelerine, imar hattı düzenlemesine konu plan değişiklikler

Değer artışının tamamı devlete vatandaş niye değiştirsin?

Torba yasanın TBMM’de yapılan görüşmeleri sırasında, muhalefet partileri, değerli konut vergisinin ertelenmesinin ardından bu düzenlemenin kamuya gelir sağlamak amacıyla yapıldığı eleştirisinde bulunmuşlardı. Bu görüşmelerde, değer artışının tamamının kamuya kalmasının imar değişikliği taleplerini sınırlandıracağı belirtilerek, “Değer artışının tamamı kamuya kalıyor, vatandaş niye imar planı değişikliği istesin?” soruları yöneltilmişti. Öte yandan DÜNYA’ya bilgi veren kaynaklar, bu değer artışı payının üzerindeki mevcut binalar ile yeni yapılacak binaları kapsamadığı için, çok önemli bir gelir kapısı olmayacağını belirterek, bunun doğrudan bir rant vergisi olamayacağını belirttiler.

“Arsa haline gelen tarım arazisi için vergi ödenmiyordu”

Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Başkanı Encan Aydoğdu, bu düzenleme yürürlüğe girmeden önce imar değişikliği sonucu oluşan değer artışlarının vergilendirilmediğini belirterek, “Tarım arazileri arsa haline getirilirken, değeri çok artıyor ancak bunun vergisi ödenmiyordu. Artık yapılan bu tarz imar değişiklikleri vergiye tabi olacak” dedi. Değerleme tespitinin değerleme uzmanları tarafından yapılacağını, ayrıca kıymet takdiri komisyonlarında da değerleme uzmanı bulunacağını belirten Aydoğdu, böylece ilk raporların kontrolünün de yine değerleme uzmanı tarafından yapılacağını kaydetti.

Haber

‘Pandemi, arsa ve arazi fiyatlarını yüzde 400 artırdı’

Pandeminin arsa ve arazi fiyatlarına olan yansımalarını değerlendiren UpArazzi Yönetim Danışmanı Hakan Erilkun, “Pandemi dönemiyle beraber yatırımlar konuttan arsaya kaydı. Şubat 2020 – Ağustos 2020 döneminde arsa arazi taleplerinde kaydedilen yüzde 28 oranındaki talep artışı arsa arazi fiyatlarının yüzde 400 artış göstermesine neden oldu.” dedi.

Bu artışta konuta yapılan yatırımın getirisinin yasal düzenlemelerle cazibesini kaybetmesinin büyük etkisi olduğunu belirten Erilkun, Türkiye’de artık ev sahibi olma oranının yüzde 70’e yaklaştığını aktardı. Günümüzde konut sahibi olmanın artık sıradan hale geldiğini söyleyen Erilkun, “Her yıl konuttan elde edilen toplam kiranın yüzde 15’inin vergi olarak ödenmesi, konutun yıpranma payı ve kiracının ödeme sorunlarıyla uğraşma riski de hesaba katıldığında konutu yatırım aracı olmaktan çıkardı. Pandeminin de etkisiyle insanlar artık topraktan kazanç sağlamayı hedefliyor. Minimum bir birikimi satın alındığı andan itibaren muhteşem bir servete dönüştüren toprağa yatırım artık en gözde yatırım aracı.” ifadelerini kullandı.

Talebin yüzde 90’ı imarsız arsalara

Birçok bölgede arsa ve arazilerin neredeyse perakende hızıyla el değiştirdiğine dikkati çeken Hakan Erilkun, Türkiye’de arsa ve arazi taleplerinin yüzde 90’ının imarsız arsalara yapıldığını söyledi. Bunun nedenini toprağın sunduğu geleceğe duyulan güvene bağlayan Erilkun, “İmarsız arsalar hızla artan nüfusla yeni imar planlarına ihtiyaç duyulmasını beraberinde getiriyor. Satın alınan imarsız arsalar en azından orta vadede imara açılan bölgede kendini en az 10 kat değerleyen bir servet olarak geri dönüyor. Bu nedenle Türkiye’de satılan arsa arazilerin yüzde 90’i tapuda muhtelif cins olarak belirtilen imarsız arsalardan oluşuyor.” diye konuştu.

“Toprağa yapılan yatırım her zaman daha avantajlı”

Toprak yatırımı gibi güvenilir yatırım araçlarının sadece uzun vadede değil, kısa vadede de kârlı ve avantajlı olabileceğini dile getiren Hakan Erilkun, “Özellikle inşaat yatırımlarının yüksek olduğu illerde arsa-arazi fiyatlarında da bir yukarı tırmanış olduğunu gösteriyor. Arsa-arazi piyasasında yaşanan hareketlenmelere genel olarak baktığımızda Çanakkale’de gayrimenkul satış fiyatlarındaki son 5 yıldaki değişim yüzd 78,2 artış gösteriyor. Türkiye’de konut imarlı arsaların fiyatları son 1 yılda yüzde 19,15 artmış durumda. Yıllık ortalamalara göre Temmuz 2020 sonu itibariyle arsa fiyatlarında en çok artış gözlenen iller arasında Şanlıurfa, Mardin, Çanakkale ve Yozgat sıralanıyor. Arsa yatırımları kısa, orta ve uzun vadede, 2020 yılının altı aylık reel getiri oranı en yüksek finansal yatırım aracı olan altından daha yüksek kâr skalaları sunuyor.” şeklinde konuştu.

Haber

‘Pandemi, arsa ve arazi fiyatlarını yüzde 400 artırdı’

Pandeminin arsa ve arazi fiyatlarına olan yansımalarını değerlendiren UpArazzi Yönetim Danışmanı Hakan Erilkun, “Pandemi dönemiyle beraber yatırımlar konuttan arsaya kaydı. Şubat 2020 – Ağustos 2020 döneminde arsa arazi taleplerinde kaydedilen yüzde 28 oranındaki talep artışı arsa arazi fiyatlarının yüzde 400 artış göstermesine neden oldu.” dedi.

Bu artışta konuta yapılan yatırımın getirisinin yasal düzenlemelerle cazibesini kaybetmesinin büyük etkisi olduğunu belirten Erilkun, Türkiye’de artık ev sahibi olma oranının yüzde 70’e yaklaştığını aktardı. Günümüzde konut sahibi olmanın artık sıradan hale geldiğini söyleyen Erilkun, “Her yıl konuttan elde edilen toplam kiranın yüzde 15’inin vergi olarak ödenmesi, konutun yıpranma payı ve kiracının ödeme sorunlarıyla uğraşma riski de hesaba katıldığında konutu yatırım aracı olmaktan çıkardı. Pandeminin de etkisiyle insanlar artık topraktan kazanç sağlamayı hedefliyor. Minimum bir birikimi satın alındığı andan itibaren muhteşem bir servete dönüştüren toprağa yatırım artık en gözde yatırım aracı.” ifadelerini kullandı.

Talebin yüzde 90’ı imarsız arsalara

Birçok bölgede arsa ve arazilerin neredeyse perakende hızıyla el değiştirdiğine dikkati çeken Hakan Erilkun, Türkiye’de arsa ve arazi taleplerinin yüzde 90’ının imarsız arsalara yapıldığını söyledi. Bunun nedenini toprağın sunduğu geleceğe duyulan güvene bağlayan Erilkun, “İmarsız arsalar hızla artan nüfusla yeni imar planlarına ihtiyaç duyulmasını beraberinde getiriyor. Satın alınan imarsız arsalar en azından orta vadede imara açılan bölgede kendini en az 10 kat değerleyen bir servet olarak geri dönüyor. Bu nedenle Türkiye’de satılan arsa arazilerin yüzde 90’i tapuda muhtelif cins olarak belirtilen imarsız arsalardan oluşuyor.” diye konuştu.

“Toprağa yapılan yatırım her zaman daha avantajlı”

Toprak yatırımı gibi güvenilir yatırım araçlarının sadece uzun vadede değil, kısa vadede de kârlı ve avantajlı olabileceğini dile getiren Hakan Erilkun, “Özellikle inşaat yatırımlarının yüksek olduğu illerde arsa-arazi fiyatlarında da bir yukarı tırmanış olduğunu gösteriyor. Arsa-arazi piyasasında yaşanan hareketlenmelere genel olarak baktığımızda Çanakkale’de gayrimenkul satış fiyatlarındaki son 5 yıldaki değişim yüzd 78,2 artış gösteriyor. Türkiye’de konut imarlı arsaların fiyatları son 1 yılda yüzde 19,15 artmış durumda. Yıllık ortalamalara göre Temmuz 2020 sonu itibariyle arsa fiyatlarında en çok artış gözlenen iller arasında Şanlıurfa, Mardin, Çanakkale ve Yozgat sıralanıyor. Arsa yatırımları kısa, orta ve uzun vadede, 2020 yılının altı aylık reel getiri oranı en yüksek finansal yatırım aracı olan altından daha yüksek kâr skalaları sunuyor.” şeklinde konuştu.

Haber

Meclis, yeniden mesaiye başlıyor

TBMM Milli Savunma Komisyonu, yarın toplanarak Devlet Mezarlığı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapan Teklifi görüşecek.

Eski Başbakanlardan Bülent Ecevit’in eşi Rahşan Ecevit’in Devlet Mezarlığına defnedilmesine olanak sağlayan ve beş partinin ortak imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan teklif, Devlet Mezarlığına defnedilenlerin eşlerinin de vasiyetleri üzerine Devlet Mezarlığına defnedilebilmesinin önünü açıyor.

Teklif, komisyonda kabulünün ardından Genel Kurul gündemine gelerek yasalaşacak.

İmar değişikliği teklifi

TBMM Genel Kurulunun gündemindeki ikinci düzenleme ise Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Teklif olacak.

 İmar planları ile imar planlarına göre yapılan arazi ve arsa düzenleme işlemlerine karşı açılan davaların, ivedi yargılama usulüne tabi olmasını öngören teklifle, imar planlarında bina yükseklikleri serbest olarak belirlenemeyecek.

Teklife göre, büyükşehir belediyesi sınırlarının il sınırı olması nedeniyle mahalleye dönüşen ve nüfusu 5 binin altında kalan yerlerin, kırsal yerleşim özelliğinin devam edip etmediğine büyükşehir belediye meclisince karar verilecek.

Köylerde ve mezralarda yapılacak konut ve yapıların projeleri valilik tarafından onaylanacak, ardından muhtarlığa bildirilecek. Parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini artıran imar planı değişiklikleri yapılamayacak. Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamı değer artış payı olarak alınacak.

Kıyılarda imar planı kararıyla millet bahçeleri yapılabilmesine imkan tanıyan teklif, Bitlis Ahlat’ta, Kıyı Kanunu’na tabi bölgede, imar planı kararıyla resmi kurum alanları yapılabilecek. Kıyının kumluk veya çakıllık olduğu alanlarda denize girme, güneşlenme, amatör su sporları gibi faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik rekreatif amaçlı iskele yapılamayacak.

Mevzuata uygun hareket etmeyen yapı denetim şirketlerine 1 yıl yeni iş almaktan men cezası verilebilecek.

Bekçilere yönelik düzenleme komisyonda

İçişleri Komisyonu da 28 Ocak Salı günü Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu Teklifi’ni ele almak üzere toplanacak.

Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edilmek için sınavda başarılı olma şartını getiren teklif, bekçilere, görev bölgelerinde ve çalışma saatleri içerisinde kişileri, araçları durdurabilme, kimlik sorabilme yetkisi veriyor. 

Teklife göre, bekçiler, şiddet mağduru veya şiddete, istismara uğrama riski taşıyan kadın ve çocukları en yakın genel kolluk birimlerine teslim edecek. Teklif, bekçilere, silah ve zor kullanma yetkisi de getiriyor.

Sayıştay Başkanlığı, Sayıştay denetim raporlarının hazırlanması süreçleri ve 2017-2018 raporlarının formatıyla ilgili de 29 Ocak Çarşamba günü toplanacak KİT Komisyonuna sunum yapacak.

Mecliste, salı günü ise siyasi parti grupları yapılacak.

Genel

Resmi Gazete’de emlak rüzgarı esti

ANKARA (DÜNYA) – Resmi Gazetenin 3 Haziran günlü sayısında, Özelleştirme İdaresinin arsa satış kararlarının onaylanmasına, ve bazı imar değişiklerine ilişkin Cumhurbaşkanı kararları dikkat çekti. Onaylanan satışların toplamı 4 milyon metrekareyi geçerken, Ankara’nın gökdelen bölgesindeki bir arsa dahil satış tutarları 1.2 milyar TL’yi buldu.

Gökdelen bölgesindeki arsa 533 milyon TL’ye satış onaylandı

Satışı onaylanan arsalar arasında Ankara’da, bir dönem çok tartışılan TOGO kulelerine komşu arsa da bulunuyor. 24 bin 936 metrekare arsanın Anka Kervansaray Konut Yapı Kooperatifine satışı onaylandı. Ankara’nın gökdelen bölgesi Söğütözü’nde çok sayıda gökdelenin bulunduğu Dumlupınar bulvarına ve Kuzey-Güney yönünde Anadolu bulvarı kavşağında bulunan arsa Kredi Yurtlar Kurumu genel müdürlüğü ile eski bir öğrenci yurdunun bulunduğu arsaya da komşu niteliği taşıyor.

Resmi Gazete’de ayrıca Ankara Mamak’ta, eskiden çöplük olan ancak son dönemde gökdelen iş merkezi ve konutların yapıldığı, Üreğil mahallesinde 25 bin 845 metrekare arsa 126,5 milyon TL’ye Yükselen Koleji Eğitim A.Ş.’ye satışı onaylandı.

Yine arsa değeri yüksek olan Çeşme 16 Eylül mahallesinde yüksek katlı konutların bulunduğu imar bölgesindeki 7 bin 878 metrekare arsa 101 milyon TL’ye; yine Çeşme’de 6 bin 13 metrekare arsa 71,5 milyon TL Alares Elektrik Üretim şirketine satıldı.

İstanbul’da 14 bin 17 metrekare arsanın satışı onaylandı

İstanbul Halkalı’da, olimpiyat stadına komşu 14 bin 17 metrekare büyüklüğündeki arsa da 390 milyon TL’ye Kiler Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına satıldı. Adana’nın sanayi ve liman bölgesi Yumurtalık’Ta toplam 4 milyon 58 bin metrekarelik 116 taşınmaz da bütün halinde SASA Polyester Sanayi şirketine satıldı.

İmar değişiklikleri

Resmi Gazetede turizm bölgesi olan Antalya Manavgat, Aydın Kuşadası, İzmir Seferihisar, Denizli Acıpayam, İzmir Aliağa, Eskişehir Tepebaşı mahallelerindeki mülkiyeti çeşitli kişi ve kamu kuruluşlarına ait arsaların imarında değişiklik yapıldı. Ayrıca, Adana Karataş’ta daha önce gerçekleştirilen imar değişikliğine yapılan itirazlar da reddedildi.