Haber

Türkiye’de geçen yıl kurulan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı tepe yaptı


Anadolu Ajansı’nın Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bilgilerinden derlediği bilgilere nazaran, 2010-2022 periyoduna bakıldığında yabancıların Türkiye’ye ilgisi artarak devam ediyor.

Buna nazaran, 2010’da 2 bin 479 olan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı tertipli artış göstererek, 2015’te 4 bin 729’a ulaştı. Takip eden yıllarda da artış trendini sürdüren yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 2019’da 12 bin 634 oldu. Tüm dünyayı tesiri altına alan yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgının tesiriyle bu sayı 2020 yılında yıllık bazda yüzde 18 azalışla 10 bin 362’ye geriledi.

Ruslar birinci, İranlılar ikinci sırada

Söz konusu şirket sayısı, salgına yönelik önlemlerin ve sınırlamaların kaldırıldığı 2021 yılında tekrar artışa geçti. 2021’de yüzde 29,7 artış gösteren yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 13 bin 445’e çıktı. Bu sayı geçen yıl, 2010’dan bu yana en yüksek düzeye çıkarak 20 bin 135 oldu. 2022’de kaydedilen yüzde 50’lik artışın, son 4 yılın en yüksek artış oranı olduğu görüldü.

Geçen yıl kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin ülkelere nazaran dağılımında Ruslar öne çıktı. Buna nazaran 2022’de yurtta Rus ortaklı olarak bin 363 şirket kuruldu. Bu şirketlerin 140’ı anonim, bin 223’ü ise limited şirket statüsüne sahip oldu. Rusya’nın akabinde ise İran sermayeli şirket sayısı dikkati çekti. Geçen yıl İran ortaklı olarak bin 300 şirket kurulurken, bunların 55’inin anonim, bin 245’inin limited şirket olduğu görüldü. Bu iki ülkenin akabinde ise 484 şirketle Almanlar geldi. Alman ortaklı şirketlerin 111’i anonim, 373’ü limited şirket oldu.

Yabancılar, şirket kurarken en fazla “Belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki toptan ticaret” faaliyet koluna yatırım yaptı. Bu alanda 3 bin 70 şirket faaliyete başladı. Bunu bin 43 şirketle “Gayrimenkul acenteleri” ve 938 şirketle “İşletme ve öbür idari danışmanlık faaliyetleri” dalı takip etti.

En fazla İstanbul’da şirket kuruldu

Türkiye’de geçen yıl kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin yüzde 62’sinin İstanbul’da faaliyet gösterdiği belirlendi. Bu vilayette 12 bin 462 şirket kuruldu. İstanbul’u bin 648 ile Antalya, 821 ile Ankara takip etti.

Haber

Yabancı ortak sermayeli şirket sayısında büyük artış


AA muhabirinin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği datalarından derlediği bilgilere nazaran, 2010-2022 periyoduna bakıldığında yabancıların Türkiye’ye ilgisi artarak devam ediyor.

Buna nazaran 2010’da 2 bin 479 olan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı sistemli artış göstererek 2015 yılında 4 bin 729’a ulaştı. Takip eden yıllarda da artış trendini sürdüren yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 2019’da 12 bin 634 oldu. Tüm dünyayı tesiri altına alan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgının tesiriyle bu sayı 2020 yılında yıllık bazda yüzde 18 azalışla 10 bin 362’ye geriledi.

Söz konusu şirket sayısı, salgına yönelik önlemlerin ve sınırlamaların kaldırıldığı 2021 yılında tekrar artışa geçti. 2021’de yüzde 29,7 artış gösteren yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 13 bin 445’e çıktı. Bu sayı geçen yıl, 2010’dan bu yana en yüksek düzey çıkarak 20 bin 135 oldu. 2022’de kaydedilen yüzde 50’lik artışın, son 4 yılın en yüksek artış oranı olduğu görüldü.

Rus sermayeli şirketler öne çıktı

Geçen yıl kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin ülkelere nazaran dağılımında Ruslar öne çıktı.

Buna nazaran 2022’de yurtta Rus ortaklı olarak 1363 şirket kuruldu. Bu şirketlerin 140’ı anonim, 1223’ü ise limited şirket statüsüne sahip oldu. Rusya’nın akabinde ise İran sermayeli şirket sayısı dikkati çekti. Geçen yıl İran ortaklı olarak 1300 şirket kurulurken, bunların 55’inin anonim, 1245’inin limited şirket olduğu görüldü.

Bu iki ülkenin akabinde ise 484 şirketle Almanlar geldi. Alman ortaklı şirketlerin 111 anonim, 373’ü limited şirket oldu.

Yabancılar, şirket kurarken en fazla “Belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki toptan ticaret” faaliyet koluna yatırım yaptı. Bu alanda 3 bin 70 şirket faaliyete başladı. Bunu 1043 şirketle “Gayrimenkul acenteleri” ve 938 şirketle “İşletme ve öbür idari danışmanlık faaliyetleri” kesimi takip etti.

En fazla İstanbul’da şirket kuruldu

Türkiye’de geçen yıl kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin yüzde 62’sinin İstanbul’da faaliyet gösterdiği belirlendi. Bu vilayette 12 bin 462 şirket kuruldu. İstanbul’u 1648 ile Antalya, 821 ile Ankara takip etti.

Türkiye’de 2010-2022 devrinde kurulan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı ve yıllık artış oranları:

Yıllar – Şirket sayısı – Yıllık artış oranı
2022: 20.135 / 49,8
2021: 13.445 / 29,8
2020: 10.362 / -18,0
2019: 12.634 / -5,8
2018: 13.405 / 99,2
2017: 6.731 / 48,8
2016: 4.523 / -4,4
2015: 4.729 / -0,1
2014: 4.736 / 22,2
2013: 3.875 / 4,6
2012: 3.703 / 3,6
2011: 3.575 / 44,2
2010: 2.479 ​​​​​​​

Haber

Yabancıya konutta 10 milyar $ maksadı


Birol BOZKURT

Geçen yıl enflasyondaki artış ve Türk Lirası’ndaki zayıflamaya ek olarak yabancıların konut piyasasına ağır ilgi göstermesi, konut fiyatlarının artışında Türkiye’yi dünyanın doruğuna yerleştirdi. Konut fiyatlarında yaşanan arz-talep dengesizliğinde vatandaş yüksek fiyattan, konut üreticisi ise artan maliyetlerden şikayet ediyor. Bu ortamda dal tüm planlarını 2023’te yabancıya 10 milyar doların üzerinde konut satışı üzerine yapıyor.

2022 yılının tamamında yabancıya yaklaşık 6 milyar dolarlık konut satıldı. Toplam satışlarda yabancı hissesi yüzde 4.5 düzeyinde gerçekleşirken kesim bu yıl için kendine yüzde 10’luk hisse ve 10 milyar dolarlık bir düzey koymuş durumda.

Yabancıya konut satışı artmalı

Nef İdare Şurası Lideri Erden Timur, “Portekiz ve İspanya’da ve Avrupa ortalamasında yabancıya konut satış oranı yüzde 10 düzeyinde. Türkiye’ye direkt yatırım olarak değerlendirildiğinde yabancıya satışın 2023’te gelir bazında Avrupa’ya yaklaşmasını umuyorum” diye konuştu.

Talep iki-üç yıl daha sürecek

Türkiye gayrimenkul kesimine yabancı ilgisinin 2022’de yüzde 15.2 arttığını söyleyen MARS İcra Konseyi Lideri Hakan Bucak, 2023 yılında da bu trendin devam etmesini beklediğini söyledi. Bucak’ın verdiği bilgilere nazaran dalın beklentisi, 2023’te yabancı yatırımcıya satılan konut adedinin 75 bin bandına çıkması. Bucak, “Bunun gerçekleşmesi halinde gayrimenkul kaynaklı döviz girişi 15 milyar doları bulabilir. Rus talebindeki artış eğiliminin de savaş nedeniyle iki, üç yıl daha süreceği görüşündeyiz” diye konuştu.

Nitelikli yabancı vurgusu

“İpotekli konut satışlarının ve birinci el konut satışlarının son 10 yılın en düşük düzeyine gerilemesi, hepimizin bir defa daha kenetlenmemiz gerektiğini göstermektedir” diyen İstanbul İnşaatçılar Derneği ( İNDER) İdare Şurası Lideri ise güç birliği daveti yaptı. İNDER Lideri Nazmi Durbakayım şöyle konuştu: “Tarihi doruğa çıkan yabancı yatırımcıya konut satışının toplam satış içindeki hissesi, yüzde 4,5 düzeyine çıktı. Lakin ülkeye kazandırdığı döviz açısından daha büyük katma bedel sağladığının altını çizmek gerekir. Yeniden 2023’de yabancı satışlarının nitelikli yatırımcılara yapılması istikametinde çalışmalar olacağını umut ediyoruz.”

Yabancılara konut satışı yüzde 15,2 arttı

Konutta yabancı ilgisi geçen yıl bilhassa Rusya-Ukrayna savaşının akabinde arttı. Bunun sonucu olarak yabancılara yapılan konut satışları 2022 yılında bir evvelki yıla nazaran yüzde 15,2 artarak 67 bin 490 oldu. 2022 yılında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının hissesi yüzde 4,5 oldu. 2022 yılında yabancılara yapılan konut satışlarında birinci sırayı 24 bin 953 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 21 bin 860 konut satışı ile Antalya, 4 bin 316 konut satışı ile Mersin izledi.

Yabancıya %10’u aşan 4 vilayet var

TSKB Gayrimenkul Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, yabancı alımları tarafında yıl toplamında yüzde 10 baremini aşan 4 ilin olduğunu anlattı. Maya, “Toplam satışlar içinde yabancı alımların hissesinin Antalya’da yüzde 27, Yalova’da yüzde 12, Mersin’de yüzde 11ve İstanbul’da yüzde 10 olarak gerçekleştiğini görüyoruz. Bu sıralamayı yüzde 8 ile Trabzon takip ediyor. Öbür vilayetlerdeki yabancı satışları ise yüzde 4’ün altında” dedi.

1 milyon 485 bin konut satıldı

Yabancılara satış artarken Türkiye genelindeki satışlarda ise çok az da olsa düşüş var. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarafından açıklanan bilgilere nazaran Türkiye genelinde konut satışları 2022 yılında bir evvelki yıla nazaran yüzde 0,4 azalarak 1 milyon 485 bin 622 oldu. Aylık olarak bakıldığında ise konut satışları Aralık’ta bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 8,2 azalarak 207 bin 963 oldu. Bölüm temsilcileri, geçen yıl konut fiyat artışlarında yaşanan fahiş artışlara ve konut imal maliyetlerinde yaşanan yükselişlere karşın yaşanan satışların yatay seyretmesini olumlu buluyor.

Türkiye’nin konut satış adetinde Avrupa’da birinci olduğuna dikkat çeken Nef İdare Heyeti Lideri Erden Timur, başta Avrupa olmak üzere dünyadaki büyük ekonomilerde konut satışı yüzde 10 ile yüzde 30 ortasında düşerken Türkiye’de satışların başa baş kapandığını söyledi. Timur, “Yatırım aracı olarak gayrimenkul en fazla Türkiye’de kazandırmaya devam ediyor. Bu sebeple talep daima dinamik olacak. İkincisi, Türkiye’de 200 alt bölümü de dinç tutması içinde kıymetli. Hasebiyle burada arzın tekrar ivmelenmesi üreticilerin tekrar üretime geçmesi daha dikkat edilmesi gereken bir konu. Hakikaten 5 yıl öncesine nazaran ikinci el satışın hissesi yüzde 50 -50’den yüzde 30-70’e yükseldi. Birinci el azaldı. 2023’te bu oranın tekrar dengelenmesi çok bedelli olacaktır. Bu sebeple 0,69 faiz oranıyla başlayan sıfır konut kampanyasının 2023’te bu oranın dengelenmesine katkısı büyük olacaktır” diye konuştu.

Piyasa yüklü ikinci elde

2020 yılı ikinci yarısından itibaren konutun enflasyona karşı korunma aracı olarak görülmeye başlandığının altını çizen TSKB Gayrimenkul Genel Müdürü Makbule Yönel Maya ise konut kredi kampanyalarının konut satışlarındaki artışlarda tesirli olduğunu belirtti. Maya, “2022 yılı Mayıs ayında açıklanan Konut Finansmanı Projesi tesirini Mayıs ve Haziran ayı sayılarında görmüştük. Yıl geneli için bir öteki değerli hususun ipotekli konut satışlarında olduğunu görüyoruz. Dataların açıklandığı 2013 yılından beri birinci kere ipotekli konut satışlarının hissesi toplam satışlar içinde yüzde 20’nin altına düşerek yüzde 19 olarak gerçekleşti. Birinci el alımların da azalan yapı ruhsatları ile son 3 yıldır yüzde 31 düzeyinde gerçekleştiğini görüyoruz. Bu oranın 2013-2018 yılları ortasında yüzde 46- 47 düzeylerine kadar çıktığını dikkate aldığımızda son 3 yıldır konut piyasasının yüklü olarak ikinci el alımlar tarafında olduğunu görüyoruz” dedi.

Fiyatlar yüzde 20 artabilir

MARS İcra Konseyi Lideri Hakan Bucak, konuttaki üst taraflı sert fiyatlama hareketlerinde sona gelindiğini söyledi. Bucak, “Kamu ve özel bölüm arz üretim faaliyetlerini arttırdı. Konut fiyatlarında geri çekilme beklememekle birlikte bu yıl yaşanacak artışın yüzde 20-25 bandında kalmasını öngörmekteyiz” değerlendirmesinde bulundu. Bucak 2023 yılı için konutta beklenen toplam satış adedini ise 1.7-1.8 milyon olarak öngördü.

Fahiş fiyat artışlarına karşı soruşturma başlatıldı

2022’de konut fiyatlarında yaşanan süratli yükseliş vatandaşın konuta erişimini sınırladı. Kira artışlarında fahiş fiyatların görülmesiyle birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı yaşanan fiyat artışlarına karşı harekete geçti. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Risk Tahlil Genel Müdürlüğü, ağustos ayında piyasayı olumsuz etkileyen kişi ve firmaların tespiti için çalışma başlattı. Ayrıyeten Eylül ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 250 bin toplumsal konut projesini duyurdu. projeye toplam 8 milyon vatandaş müracaat yaptı, geçerli müracaat sayısı ise 5 milyon 135 bin olarak kayıtlara geçti. 81 vilayette dar gelirli vatandaşın konut sahibi olmasını amaçlayan proje ile konutta fiyat artışlarının önüne geçilmesi amaçlandı.

Satışlarda önder İstanbul

Konut satışlarında İstanbul 259 bin 654 konut satışı ve yüzde 17,5 ile en yüksek hisseye sahip oldu. Satış sayılarına nazaran İstanbul’u 126 bin 166 konut satışı ve yüzde 8,5 hisse ile Ankara, 83 bin 502 konut satışı ve yüzde 5,6 hisse ile İzmir izledi. Konut satış sayısının en az olduğu vilayetler sırasıyla 468 konut ile Ardahan, 910 konut ile Hakkari ve 956 konut ile Bayburt oldu.

Konut fiyatı artışında dünyada birinciyiz

Türkiye’de 2022’deki konut kira fiyatlarındaki artış, dünyada 56 ülke ortasında en üst sırada yer aldı. İngiltere merkezli emlak danışmanlık şirketi Knight Frank’ın yayınladığı Global Konut Fiyat Endeksi raporda, Türkiye’nin yüzde 160 artışla 56 ülke ortasında birinci sırada olduğu belirtildi. Türkiye’de nominal artış yüzde 160,6 olurken enflasyondan arındırılmış artış da yüzde 45,9 oldu. Türkiye’den sonra ikinci sırada yer alan Slovakya’da nominal artış yüzde 25,5 olurken enflasyondan arındırılmış artış yüzde 10,8 olarak belirtildi. Raporda “Türkiye’nin yıllık %161’lik üç haneli büyümesi, enflasyonun %80’e ulaşması i ile büyük ölçüde göz gerisi edilebilir ve bu sayı yeniden de artabilir.” tabirlerine yer verildi.

İkinci elde kampanya

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, ikinci el konut kampanyası için çalışma yapıldığını kaydetti. Bankalarla görüştüklerini belirten Nebati, ikinci el konutta 0,69 oranlı bir faizin olmayacağını söyledi. Nebati, “İkinci el konutla ilgili talep var. Bankalarımızla bu mevzuda çalışma yapılıyor. Gerekirse konut kampanyasında da koşulları yumuşatabiliriz” dedi.

Kampanyaya ağır ilgi var

Orta gelirliyi konut sahibi yapacak ‘Yeni Evim’ kampanyasına müracaatlar başladı. Vatandaşlar kampanyaya ağır ilgi gösteriyor.Yeni Konutum ile orta gelir kümesindeki vatandaşların mesken sahibi olması amaçlanıyor. Bu kapsamda koşulları sağlayan vatandaşlar, minimum yüzde 10 peşinat ve aylık yüzde 0,69’dan başlayan faiz oranlarıyla konut sahibi olabilecek.

İpotekli konut satışı sert düştü

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları aralık ayında bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 51,8 azalış göstererek 21 bin 796 oldu. 2022 yılında gerçekleşen ipotekli konut satışları ise bir evvelki yıla nazaran yüzde 4,8 azalışla 280 bin 320 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların hissesi aralık ayında yüzde 10,5, 2022 yılında yüzde 18,9 oldu.

Haber

Konutta fiyat artışı hız kesti

Leyla İLHAN

Endeksa verilerine göre Türkiye genelinde haziran ayı sonu itibarı ile konut satış fiyatlarında yıllık değer artışı yüzde 182 seviyesinde gerçekleşirken, ortalama konut metrekare satış fiyatı 9 bin 979 TL’ye çıktı. Ancak fiyat artışlarının ay bazında mayısta yüzde 14,7 ile zirveyi gördüğü, bundan sonraki dönemde artışların tek haneye geleceği belirtilirken, ikinci yarıda toplam artışın yüzde 18,7 olacağı öngörülüyor. Yavaşlamada konut kredilerine gelen sınırlamayla birlikte alıcı kitlesinin daralması, piyasada dolaşmaya başlayan fiyatların zirve yaptığı ve bundan sonra artık daha fazla artmayacağı söylentilerinin yanı sıra sektöre yönelik yeni düzenleme olacağı endişelerinin de etkili olduğu kaydediliyor.

“Anlık, günlük değişen fiyatlar olmayacak”

TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, önümüzdeki süreçte düşüş değil ancak fiyat artış hızında bir yavaşlama beklediklerini kaydederek, “Artış hızında yavaşlama mutlaka olacak. Merkez Bankası verilerine göre fiyatlar mayısta yüzde 14 arttı. Ancak bu sürdürülebilir değil. BDDK, sıkılaşma politikası ile kredi verilmesini zorlaştırıldı. Temmuzda öyle günlük, haftalık değişen konut fiyatları görmedik fakat geri gelen fiyatlar da olmadı” dedi.

Artık konut fiyatlarında pazarlık payı da oluşmaya başladığına vurgu yapan Maya, “Çünkü alıcı sayısı azaldı. Kredi oranı yüzde 60’a çıktı. Konut alabilmek için yüzde 40 nakit paranız olması gerekiyor. Kredili alımlar eskisi gibi canlı değil. Bu da artış hızını kesti. Önümüzdeki süreçte 3 aylık, sonrasında ise 6 aylık süreçlerle fiyatlarda değişim olacak” diye konuştu.

“Artış yılsonuna kadar yüzde 18,7 olur”

Endeksa Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt de “Türkiye genelinde ortalama konut metrekare satış fiyatı 9 bin 979 TL, ortalama konut fiyatı 1 milyon 317 bin 228 TL ve konut yatırımının geri dönüş süresi 17 yıl oldu. Fiyat artışlarını ay bazında incelediğimizde mayısta yüzde 14,7 ile zirvenin görüldüğünü, sonrasında artış oranlarının düşüş eğilimine girdiğini görüyoruz. Yani konut fiyatlarında artış devam etmesine rağmen, artış hızı yavaşlıyor” diye konuştu. Ay bazında artış oranlarının önümüzdeki dönemde çift haneli sayılardan tek haneli rakamlara düşeceğini öngördüklerini kaydeden Ögüt, “Türkiye genelini ele alırsak Haziran’da 9 bin 979 TL olan ortalama konut metrekare satış fiyatı aralık sonu itibariyle 11 bin 853 TL’ye seviyesine ulaşacak. 1 milyon 317 bin 228 TL olan ortalama konut fiyatı da 1 milyon 552 bin 743 TL’ye çıkacak. Endeksa verilerine göre Türkiye geneli için 2022 sonuna kadar yüzde 18,7’lik bir artış öngörüyoruz” dedi.

“Üç endişe var”

İstanbul Emlak Brokerleri Kulübü (İSTEB) Yönetim Kurulu Başkanı Ulvi Özcan, yatırımlık konut alanların son zamanda satma yönünde kendilerini aramaya başladıklarını söyleyerek, “Çünkü fiyatlar zirve yaptı. Ayrıca ‘birden fazla gayrimenkulü olanlara gelir vergisinde zorluk çıkarma ve yabancı alımlarına ilişkin bir kota gelir mi?’ soruları başladı. Dolarda olası yüzde 10’luk bir yükseliş de iç alımları azaltır. Dolayısıyla bunların piyasada fiyatları kırma ve bozma endişesi başladı. Bunlardan biri olma ihtimali dahi piyasayı bozar” dedi.

“3 ile 4 aylık durağanlık olacak”

“Fiyatlarda bir düşüş öngörmüyoruz çünkü sürekli konuta ihtiyaç duyulan bir ülkedeyiz” diyen Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı İsmail Özcan ise, “Her yıl 600 ile 700 bin konut üretilip satılmak durumunda. Ekonomideki gidişattan dolayı alımlarda belki bir gerileme olabilir, ancak eylül ayında üniversite öğrencilerinin gelmesiyle kiralık konut ihtiyacı artar” dedi. Konut fiyatlarında 3 ila 4 aylık bir durağanlık olsa da, orta ve uzun vadede artacağını düşündüklerini belirten Özcan, “Bu artış enflasyon oranında ya da bir iki puan üzerinde olabilir. Şu anda yavaşlama eğilimi var” yorumunu yaptı.

İstanbul’da m2 fiyatları 22 bin TL’ye çıkar

Görkem Öğüt, haziran sonu itibarıyla İstanbul’da 17 bin 497 TL olan ortalama konut metrekare satış fi yatının aralık sonunda 22 bin 360 TL’ye, 2 milyon 99 bin TL olan ortalama konut fi yatının 2 milyon 593 bin TL seviyesine ulaşacağını söyledi. Antalya’da 14 bin 896 TL olan metre kare satış fi yatının 18 bin 532 TL’ye, 1 milyon 939 bin 220 TL olan ortalama konut fi yatının da 2 milyon 316 bin 500 seviyesine geleceğini belirten Öğüt, “En yüksek değer artışının olduğu bir diğer il olan Mersin’de ise ortalama konut metrekare fi yatı 8 bin 933 TL’den 11 bin 138 TL’ye, ortalama konut fi yatı 1 milyon 339 bin 550 TL’den 1 milyon 704 bin 114 TL’ye çıkacak. Yılsonuna kadar en çok değer artışı yüzde 31 ile Tekirdağ’da gerçekleşecek” diye konuştu.

Haber

Enflasyon 24 yılın zirvesinde: 79.6

TÜİK’in temmuz enflasyonu piyasa beklentilerinin altında gelirken, TÜFE 1998 yılından bu yana en yüksek seviyesini korudu.

Temmuz ayında TÜFE aylık bazda yüzde 2.37 arttı, yıllık enflasyon yüzde 78.62’den yüzde 79.60’a çıktı. Genel piyasa beklentisi, TÜFE’nin aylık yüzde 3 artacağı ve yıllık TÜFE’nin yüzde 81’i aşacağı yönündeydi.

Gıda fiyatları temmuzda yüzde 94.7 artarken, ulaştırma yüzde 119.11 artışla öne çıktı. Ev eşyası fiyatlarında ise yüzde 88,35 artış kaydedildi.

Aylık yüzde 3,45 artan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 57.3’ten yüzde 61.7’ye yükseldi.

ÜFE yüzde 144.6 arttı

TÜİK hesaplamalarına göre; Yİ-ÜFE (2003=100) 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5,17, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 70,04, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 144,61 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 97,30 artış gösterdi.

Bu arada ENAGrup, tüketici fiyat artışının yüzde 5.03 olarak hesapladı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı yüzde 176.04, yılın başından itibaren ise yüzde 80.35 olarak duyuruldu.

Haber

İstanbul’un enflasyonu yüzde 99.1

TÜİK’in çarşamba günü açıklayacağı manşet enflasyon öncesinde İTO bugün İstanbul’un enflasyonunu açıkladı.

İstanbul’un enflasyonunda zirve temmuz ayında da sürdü. Perakende fiyatlar yıllık bazda yüzde 99.1 artış gösterdi. Böylece endekste yıllık değişim Şubat 1998’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

İTO verilerine göre; İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi bir önceki aya göre yüzde 4,09, toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları indeksi ise yüzde 3,10 oranında arttı. Temmuzda yıllık bazda perakende fiyatlar yüzde 99,11, toptan eşya fiyatları ise yüzde 87,95 artış gösterdi.

Gıda fiyatları yüzde 4.8 arttı

Temmuzda perakende fiyatlarda bir önceki aya göre; sağlık ve kişisel bakım harcamalarında yüzde 17,31, ev eşyası harcamalarında yüzde 7,70, gıda harcamalarında yüzde 4,83, kültür eğitim ve eğlence harcamalarında yüzde 4,44, giyim harcamalarında yüzde 2,63, konut harcamalarında yüzde 2,15, diğer harcamalarda yüzde 0,81 artış, ulaştırma ve haberleşme harcamalar grubunda yüzde yüzde 4,55 azalış görüldü.

Toptan fiyatlarda aylık en yülsek artış yüzde yüzde 6,03 ile işlenmemiş maddeler grubunda yaşandı. Gıda maddeleri grubunda yüzde 5,99, inşaat malzemeleri grubunda yüzde 3,97 artış kaydedildi. Aylık bazda madenler grubunda yüzde 7,51, yakacak ve enerji maddeleri grubunda yüzde 0,97, kimyevi maddeler grubunda yüzde 0,72 azalış kaydedildi.

Genel

Türkiye, konut fiyatlarında Avrupa’yı 10’a katladı

2022’nin ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre Türkiye’de ev fiyatları yüzde 110 yükselirken Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde konut fiyatlarında yaşanan artış oranı ortalaması ise aynı dönemde yüzde 10 oldu.

İKİNCİYLE BÜYÜK FARK VAR

AB İstatistik Ofisi (Eurostat) 2021 ile 2022 ilk çeyrekleri arasında konut ve kira fiyatlarının yıllık ne kadar yükseldiğini açıkladı. Buna göre Türkiye’de ev fiyatları yüzde 110 yükselirken ikinci sıradaki Çekya’da yıllık artış yüzde 25 oldu. Konut fiyatlarının en az arttığı ülkeler ise yüzde 1 ile Kıbrıs, yüzde 4 ile Finlandiya oldu.

Konut fiyatlarında aynı dönemde, Hollanda’da yüzde 19, Almanya’da yüzde 12, Bulgaristan’da yüzde 12, İspanya’da yüzde 9, Fransa’da yüzde 7 ve İtalya’da yüzde 5 artış yaşandı.

KİRADA TÜİK VERİSİYLE 3. OLDUK

Kira fiyatları ise Mayıs 2022 itibarıyla son bir yılda TÜİK’in verilerine göre, Türkiye’de yüzde 20 yükseldi. Kira fiyatlarında Türkiye, Slovenya ve Estonya’nın ardından 3. sıraya yerleşirken AB’de ise bu dönemde kiralar yüzde 1.7 yükseldi.

Avusturya, yüzde eksi 0.9 ile kiraların düştüğü tek ülke oldu. 2021-2022 ilk çeyrekler arasındaki değişime bakıldığında da Türkiye yüzde 15.4 artışla üçüncü sırada yer alırken bu dönemde AB ortalaması ise yüzde 1.4 oldu.

Kirada yıllık resmi enflasyonun bu kadar düşük olması Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) hesaplama yönteminden kaynaklanıyor.

Türkiye yüzde 110’la en yüksek orana sahip

BETAM’a göre yıllık kira artışı yüzde 187.2

TÜİK, yıllık kira fiyat artışını yüzde 20 olarak açıklasa da emlak sitelerindeki yıllık fiyat artışı yüzde 100’ü aşmış durumda.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) bir emlak sitesinin verileri üzerinden yaptığı son hesaplamaya göre Türkiye genelinde ortalama kiralık konutların yıllık artış oranı nisan ayında yüzde 182.7 oldu.

BETAM’a göre, yıllık kira artış oranı aynı dönemde İstanbul’da yüzde 140, Ankara’da yüzde 133.9, İzmir’de ise yüzde 110.8 olarak tespit edildi. Bu verilere göre kiralık konut metrekare fiyatları ortalama olarak İstanbul’da 60 TL’ye, Ankara’da 29 TL’ye, İzmir’de ise 38.3 TL’ye yükseldi.

Genel

Konut fiyatlarında ürküten artış

AB İstatistik Ofisi (Eurostat) 2021 ile 2022 ilk çeyrekleri arasında konut ve kira fiyatlarının yıllık ne kadar yükseldiğini açıkladı.

2022’nin ilk çeyreğinde geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre Türkiye’de ev fiyatları yüzde 110 yükseldi. İkinci sıradaki Çekya’da yıllık artış yüzde 25; 27 AB ülkesinin ortalaması ise yüzde 10,5.

Konut fiyatlarının en az arttığı ülkeler ise yüzde 1 ile Kıbrıs ve yüzde 4 ile Finlandiya oldu. Diğer bazı ülkelerde ev fiyatları son bir yılda şu kadar yükseldi: Hollanda yüzde 19, Almanya yüzde 12, Bulgaristan yüzde 12, İspanya yüzde 9, Fransa yüzde 7 ve İtalya yüzde 5.

TÜRKİYE’DE YILLIK KİRA ARTIŞI YÜZDE 20

Kira fiyatları ise Mayıs 2022 itibariyle son bir yılda Türkiye’de yüzde 20 yükseldi. Türkiye, Slovenya (yüzde 26,4) ve Estonya’nın (yüzde 24,5) ardından bu alanda 3. sırada bulunuyor. AB’de ise bu dönemde kiralar yüzde 1,7 yükseldi. Avusturya yüzde eksi 0,9 ile kiraların düştüğü tek ülke oldu.

Mayıs 2022 itibariyle son bir yılda diğer ülkelerde yaşanan kira artışı şöyle: Polonya yüzde 13,9; İrlanda yüzde 10,1; Bulgaristan yüzde 6,3; Belçika yüzde 2,9; Almanya yüzde 1,6 ve Yunanistan yüzde 0,9.

2021-2022 ilk çeyrekler arasındaki değişime bakıldığında da Türkiye yüzde 15,4 ile üçüncü sırada yer alıyor. Bu dönemde AB ortalaması ise yüzde 1,4 oldu.

KİRA ENFLASYONU NASIL HESAPLANIYOR?

Türkiye’de kanuna göre gelecek bir yıl için geçerli olacak kira artışı, geçmiş 12 aylık ortalama TÜFE’den fazla olamıyor. Ancak bu kanun mevcut kiracılar için geçerli. Ev sahipleri yeni kiracı bulurken istediği fiyatı talep edebiliyor. Bundan dolayı resmi kira enflasyonu daha düşük çıkıyor.

Emlak sitelerindeki yıllık fiyat artışı ise yüzde 100’ü aşmış durumda. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) sahibinden.com verileri üzerinden yaptığı son hesaplamaya göre Türkiye genelinde ortalama kiralık konut ilan yıllık artış oranı nisan ayında yüzde 182,7 oldu.

BETAM’a göre yıllık kira artış oranı Nisan ayında İstanbul’da yüzde 140, Ankara’da yüzde 133,9, İzmir’de ise yüzde 110,8 ölçüldü.

Haber

Kıyafet de yatırım aracı oldu

Yener KARADENİZ

Tüm dünyada yaşanan yüksek enflasyon, tüketim alışkanlıklarında da önemli değişimlere yol açtı. Bu değişimlerden biri de ihtiyaç dışı tüketimde yaşanan artış. Salgın döneminde stok eğilimi olarak karşımıza çıkan söz konusu gelişme, şimdiler de fiyat hassasiyeti nedeniyle yeniden kendini gösterdi.

Ürünlere zam geleceği ve bir daha aynı fiyata bulamayacağı endişesi ile hareket eden tüketiciler, otomobil ve gayrimenkulde olduğu gibi ayakkabıdan kıyafete kadar birçok ürüne de yatırım aracı gözü ile bakmaya başladı. Sektör temsilcileri, vatandaşların söz konusu eğiliminin ikinci el ürün satan platformlara da ilgiyi artırdığını dile getirdi. Bu nedenle indirim sezonuna girilen hazır giyim ve ayakkabı sektörlerinde özellikle kışlık ürünlere talep adeta patladı. ABD’de geçtiğimiz ay yapılan bir araştırma da bu durumu doğruluyor. İngiltere merkezli global veri analizi ve danışmanlık şirketi GlobalData tarafından yayınlanan rapora göre, küresel ikinci el eşya pazarı bu yıl 24 büyüyecek.

İkinci el pazarı yükselişte

Rapora göre, sadece ABD’de ikinci el pazarının 2026’ya kadar ikiye katlanarak 82 milyar dolara ulaşacağını tahmin ediyor. Perakende sektörü oyuncularının 4’te üçü de müşterilerine ikinci el ürünler sunmaya açık olduklarını dile getiriyor. Tüketiciler ise yüzde 62’si yeni satın almadan önce ikinci el ürün arıyor. Rapora göre Z kuşağı ve Y kuşağı tüketicilerinin neredeyse yarısı (%46), bir ürünü satın almadan önce potansiyel yeniden satış değerini değerlendiriyor. Söz konusu gelişme son aylarda rekor düzeye yükselen enfl asyon nedeniyle Türkiye’de de yaygınlaşmaya başladı. ancak Türkiye’de söz konusu pazarın büyüklüğü konusunda henüz net bir veri olmasa da büyüme hızı konusunda diğer ülkere göre daha önde olduğu tahmin ediliyor.

Vatandaş kısır döngüye girdi

Türkiye’de 184 üye firmaya ait 465 marka ve 59 bin mağazayı temsil eden Birleşmiş Markalar Derneği Başkanı Sinan Öncel de bu durumu doğrulayan isimlerden biri. Sinan Öncel, derneğe üye firma yöneticilerinin hali hazırda yaşanan ekonomik belirsizlik ortamında cirolarda düşüş beklerken tam tersine yaşanan artışın kendilerini şaşırttığını söyledi.

Sinan Öncel, “Bu durumun sebebine baktığımızda tüketicilerin zam gelecek beklentisi ile hızlı tüketim ürünlerine talep gösterdiğini görüyoruz. Tuvalet kağıdından sabuna, gıda ürünlerinden ev eşyasına kadar birçok ürün ilerde bu fiyata bulunamayacağı ve ilerde kullanırım düşüncesi ile şimdilerde büyük boylarda ve yüksek adetlerde alınıyor. İhtiyaçlar erkene çekiliyor. Söz konusu gelişme talep enfl asyonuna yol açıyor. Kısır bir döngü durumu söz konusu. Talep, fiyat artışlarını da beraberinde getiriyor. Enfl asyonist beklentiyi kırmak lazım. Vatandaş bu kısır döngüye girmiş durumda” dedi.

Kışlık ürünlere talep artıyor

Hazır giyim ve ayakkabıda da benzer bir durumun yaşandığını kaydeden Sinan Öncel, şöyle devam etti: “Birçok üründe olduğu gibi hazır giyimde de kışlık ürünlere talep söz konusu. Vatandaşlar, ürünlere bir anlamda yatırım aracı olarak bakıyor. ‘Kullanmasam satarım ya da kullanıp daha sonra satarım’ düşüncesi ile hareket ediyor. Bu da ikinci el ürün satış platformlarında hareketliliğe yol açıyor.”

İkinci el ürün satış platformu dendiğinde Türkiye’de 3 platform öne çıkıyor. Bunlardan ilki Trendyol çatısı altında faaliyet gösteren Dolap’ın yanı sıra Gardrops ve Modacruz. Dolap tarafından geçen yıl açıklanan verilere göre şirket, 2020’de 1 milyar 450 milyon TL tutarında, 22.4 milyon adet ürün satışı gerçekleştirdi. 1,4 milyon aktif bireysel satıcı, Dolap üzerinden aylık ortalama 900 TL kazanç elde etti. Bu yıl sonunda satıcıların Dolap uygulaması üzerinden 7 milyar TL’lik ürün satışı gerçekleştirilmesi hedefl eniyor.

Kıştan kışa %30 fiyat artışı bekleniyor

Söz konusu gelişmelerin ana odağında ise fiyat artış beklentisi yer alıyor. TÜİK tarafından açıklanan haziran ayı verilerine göre geçen yılın aynı dönemine göre tüketici enfl asyonu yüzde 78,62 seviyesine yükselirken üretici enfl asyonu ise yüzde 138,31’e çıkmıştı. Arada oluşan 60 puanlık fark, yeni zamların bir anlamda habercisi olarak görülüyor. Peki giyimde beklenen fiyat artışı beklentisi ne? Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı Ramazan Kaya geçen yıl yüzde 100’e varan hammadde fiyatları artışı nedeniyle kışlık ürünlerde yüksek fiyat artışlarının yaşandığını hatırlattı. Kaya, “Son 3-4 aydır hammadde ve emtia fiyatlarında bir duruş oldu. Hatta bir nebze düşüş görüldü. Temmuz ayında yapılan asgari ücret artışının yanı sıra, enerji ve dövizdeki artış devam ediyor. Biz üreticiler olarak yüzde 5-10 artış ile satmak zorunda kalacağız ama bu, tüketiciye yüzde 20-30 arasında fiyat artışı olarak yansıyacaktır. Bu yıl düşük kalmasının sebebi de geçen yıl yaşanan yüksek fiyat artışları oldu. Geçen kış yüzde 70’leri aşan fiyat artışları yaşandı. Bir de hane halkının alım gücü düştü. Dünyada resesyon var. küçülmeye gittiğimiz bir noktada yüksek fiyat darboğaz getirir” ifadelerini kullandı.

Genel

TÜİK’in ”enflasyonu düşüren” kira hesabı ortaya çıktı!

DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası’nın Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) haziran 2022 dönemine ait Enflasyon ve Kira Artışları Raporu yayımladı.

Raporda kira başta olmak üzere enflasyon sepetinde bulunan pek çok madde grubunun hesaplanma yöntemleri nedeniyle Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) resmi enflasyonunun olması gerekenden daha düşük hesaplandığı belirtildi.

TÜİK’in Türkiye genelinde oluşturduğu örneklemden topladığı kira ücreti verileri ağırlıklı olarak yenilenen kontratlardan oluşuyor. TÜİK büyük oranda mevcut kiracıların kiralarındaki artışı takip ederken, emlak endeksleri piyasa verilerini kullanarak boşalan evlerin kirasını takip ediyor.

Bu nedenle uzmanlar kira enflasyonunun doğru hesaplanmadığını, bunun da genel enflasyonu aşağı çektiğini savunuyor. Ayrıca uzmanlar TÜİK’in enflasyon sepetindeki kimi ürünlerin ağırlıklandırılmasının nedeniyle de enflasyonun olması gerekenden daha düşük çıkmasını sağladığı görüşünde.

TÜİK’E GÖRE KİRALAR BİR YILDA YÜZDE 22,8 ARTMIŞ

BİSAM raporunda da kiracıların kiralık konut fiyatlarındaki yüksek artış yüzünden kâbus yaşadığı ancak TÜİK’in yıllık kira artış oranının yüzde 22,8 düzeyinde kaldığı belirtilerek “TÜİK’in enflasyon hesaplama yöntemi kiralardaki ani artışlara karşı son derece duyarsız” tespitinde bulunuldu.

TÜİK’in haziran ayı tüketici enflasyonu (TÜFE) verilerine göre gerçek kiralardaki yıllık fiyat artışı yüzde 22,8 ile yüzde 78,6 olarak açıklanan genel enflasyonun çok altında bulunuyor. Kiralardaki resmi artış ise enflasyonu aşağı çeken en önemli harcama kalemi durumunda.

Emlak endekslerine göre kiracının ciddi bir yoksullaşma tehdidi altında olduğunu belirten BİSAM raporunda, “TÜİK enflasyon hesaplama yöntemini ve sepetini emekçilerin sorunlarına duyarlı hale getirmelidir” ifadeleri yer aldı.

‘GERÇEK KİRA ENFLASYONU YÜZDE 92,5’

BİSAM hesaplamalarına göre, kiracıların enflasyonu tüketim harcama kalıbına ve TÜİK madde grup fiyatlarına göre yüzde 70 olarak görünüyor. Emlak endekslerine (Endeksa) göre ise kiralık konut fiyatları yüzde 155 oranında artmış durumda.

Buna göre bu süreçte oturduğu evden çıkmak, yeni bir konuta taşınmak zorunda kalan, ev sahiplerinin tehditleri karşısında kirasını piyasa oranında artıranlar için ise enflasyon yüzde 92,5 düzeyinde.

Bununla birlikte raporda TÜİK’in enflasyon sepetindeki ürünlerin ağırlığına da tepki gösterildi.